dinsdag 27 april 2027 · Lelystad

Gaststad 2027

Lelystad

De jongste provinciehoofdstad van Nederland ligt op de bodem van de voormalige Zuiderzee. In 2027 viert de stad haar 60ste verjaardag, samen met de koning.

Het felgekleurde oranje Agora Theater in het centrum van Lelystad
Het Agora Theater in het stadshart van Lelystad, ontworpen door UNStudio. Foto: Choinowski · Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0

Een stad op de zeebodem

Waar nu Lelystad ligt, was honderd jaar geleden nog water. Na de watersnood van 1916 besloot Nederland de Zuiderzee af te sluiten en grote delen droog te leggen. Het plan kwam van ingenieur en minister Cornelis Lely (1854–1929). In 1932 was de Afsluitdijk klaar. Daarna volgden de polders: eerst de Noordoostpolder, toen Oostelijk Flevoland (droog in 1957) en Zuidelijk Flevoland (1968).

Lelystad werd ontworpen als hoofdstad van de nieuwe polders en kreeg de naam van Lely. In 1967 kwamen de eerste bewoners. Pas in 1980 werd Lelystad een gewone gemeente, en in 1986 werd Flevoland de twaalfde provincie, met Lelystad als hoofdstad. Nu wonen er ruim 80.000 mensen, een paar meter onder zeeniveau.

Koningsdag 2027 in Lelystad

Koningsdag 2027 is een dubbel feest: de koning wordt 60, en Lelystad bestaat 60 jaar. Het is de derde keer dat de koninklijke familie een koninklijke verjaardag in Flevoland viert. In 1994 bezocht koningin Beatrix de Noordoostpolder en Urk, in 2006 Almere en Zeewolde. Voor koning Willem-Alexander is het de eerste keer in Flevoland.

Wat er al bekend is over de dag zelf, staat op de pagina Programma.

Bataviahaven

Aan het water, aan de westkant van de stad, liggen een paar van de bekendste plekken van Lelystad bij elkaar.

De replica van het VOC-schip Batavia in de haven van Lelystad
De Batavia, een replica van een VOC-schip uit 1628, gebouwd op de Bataviawerf in Lelystad. Foto: Gouwenaar · Wikimedia Commons · CC0

Batavialand is een museum over het leven met water en de geschiedenis van Flevoland, met een eigen scheepswerf. Hier werd tussen 1985 en 1995 de Batavia gebouwd, een replica van een schip van de Verenigde Oostindische Compagnie (VOC) uit 1628. Het schip wordt nu aan land gezet en is tijdelijk niet te bezoeken. Kijk voor je bezoek op de website van Batavialand.

Naast het museum ligt Batavia Stad, een outletcentrum met ongeveer honderd winkels. Aan het eind van de dijk zit Exposure, een beeld van ruim 25 meter hoog van de Britse kunstenaar Antony Gormley. De Lelystedelingen noemen het De Hurkende Man.

Het stalen beeld Exposure van een gehurkte man op een dijk bij Lelystad
Exposure, ook wel De Hurkende Man, van Antony Gormley op de dijk bij de Bataviahaven. Foto: Dominicus Johannes Bergsma · Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0

Het stadshart

Het centrum ligt direct naast station Lelystad Centrum. Het opvallendste gebouw is het oranje Agora Theater (2007) van het architectenbureau UNStudio.

Aviodrome

Het Aviodrome bij Lelystad Airport is het nationale luchtvaartmuseum. Je loopt er tussen historische vliegtuigen, van de eerste toestellen tot grote verkeersvliegtuigen.

Natuur: Nationaal Park Nieuw Land

Rond Lelystad ligt Nationaal Park Nieuw Land. Het park bestaat sinds 2018 en ligt volledig op de vroegere zeebodem en in het water van het Markermeer.

  • De Oostvaardersplassen zijn een groot moerasgebied tussen Lelystad en Almere. Er leven konikpaarden, edelherten en heel veel vogels, waaronder de zeearend. Vanaf het Buitencentrum kun je wandelen of een excursie maken.
  • De Markerwadden zijn nieuwe eilanden in het Markermeer, aangelegd om de natuur in het meer te herstellen. Je kunt er wandelen en vogels kijken. In het seizoen vaart er een boot vanuit Lelystad.
Twee konikpaarden tussen het riet in de Oostvaardersplassen
Konikpaarden in de Oostvaardersplassen. Foto: Gouwenaar · Wikimedia Commons · CC0
Wandelaars op een zandpad tussen de duinen van de Markerwadden
Wandelen op de Markerwadden, nieuwe eilanden in het Markermeer. Foto: Frank Markesteijn · Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0

In de omgeving

  • Walibi Holland in Biddinghuizen is een groot attractiepark, ongeveer 25 minuten met de auto.
  • Urk was tot 1939 een eiland in de Zuiderzee. Nu is het een vissersdorp met een vuurtoren en een haven vol kotters.
  • Schokland in de Noordoostpolder is een voormalig eiland en staat op de werelderfgoedlijst van UNESCO.
  • Over de Houtribdijk rijd je dwars door het water naar Enkhuizen, met het openluchtmuseum het Zuiderzeemuseum.

In de stad

  1. 1
    Station Lelystad Centrum

    Intercity’s naar Amsterdam, Schiphol en Zwolle. Het stadshart ligt direct naast het station. Website →

  2. 2
    Agora Theater

    Opvallend oranje theater van UNStudio (2007) in het stadshart.

Musea

  1. 3
    Batavialand

    Museum over leven met water en de geschiedenis van Flevoland, met een scheepswerf. Het schip Batavia is tijdelijk niet te bezoeken. Website →

  2. 6
    Aviodrome

    Luchtvaartmuseum bij Lelystad Airport, met historische vliegtuigen binnen en buiten. Website →

Natuur

  1. 7
    Buitencentrum Oostvaardersplassen

    Startpunt voor wandelingen en excursies in een groot moerasgebied met konikpaarden, edelherten en zeearenden. Website →

  2. 8
    Markerwadden

    Nieuwe eilanden in het Markermeer, aangelegd voor de natuur. Bereikbaar per boot vanuit Lelystad. Website →

Uitjes

  1. 4
    Batavia Stad Fashion Outlet

    Outletcentrum met ongeveer honderd winkels aan de Bataviahaven. Website →

  2. 5
    Exposure (Antony Gormley)

    Stalen beeld van een gehurkte man, ruim 25 meter hoog, aan het eind van de dijk bij de Bataviahaven.

  3. 9
    Walibi Holland

    Attractiepark in Biddinghuizen, ongeveer 25 minuten met de auto. Website →

In de omgeving

  1. 10
    Urk

    Vissersdorp dat tot 1939 een eiland was in de Zuiderzee, met vuurtoren en haven.

  2. 11
    Schokland

    Voormalig eiland in de Noordoostpolder en UNESCO-werelderfgoed. Website →

  3. 12
    Zuiderzeemuseum, Enkhuizen

    Openluchtmuseum over het leven rond de Zuiderzee, over de Houtribdijk vanaf Lelystad. Website →

Bronnen